برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
406
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
درآمد عمومى اقشار گسترده مردم در آن زمان عملا چيزى نمىدانيم . همانطور كه به درستى و به كرات تأكيد شده است ، « 40 » توضيح يعقوب صفار جوان بهعنوان مسگر در سيستان مبنى بر اينكه ماهيانه 15 درهم « 41 » اجرت دريافت مىداشته ، « 42 » تنها توضيح مربوط به مزد است كه ما از شرق قلمرو اسلامى در اين قرون در اختيار داريم . همچنين ما از مقررات رسمى درباره قيمت مواد غذايى فقط از حدود سال 433 ه / 1042 م ، اطلاع داريم ، زمانى كه قاورد كرمان دستور داد ، با يك دينار ، بايد بتوان 120 من « 43 » نان خريدارى كرد ، و اين به دنبال آن بود كه تجّار آنجا كوشش كردند كه بهجاى ميزان معمول ( 100 من نان براى يك دينار ) فقط 90 من به اين قيمت بدهند . « 44 » شكار و ماهيگيرى گزارشهاى اتّفاقى درباره تغذيه ، به طور ضمنى نام حيواناتى را هم كه شكار مىشدند ذكر مىكند . شكار ، كه قبلا در عصر ساسانيان يكى از سرگرميهاى به ويژه اشرافى بود ، و اهميّت اقتصادى نيز يافت و اين جنبه و ارزش اقتصادى در هر زمان - مانند زمان ساسانيان ، « 45 » و نيز بعدها ( مثلا نزد محمود و مسعود غزنوى ) - « 46 » كه بزرگان ، تنها به شكار بعضى حيوانات بهويژه شكار شير ، پلنگ و گورخر مىپرداختند و توده مردم خواهان بر طرف كردن موانع شكار حد اقل در مورد حيوانات شكارى بودند - وجود داشت . بارى ، علاقه اعراب « 47 » و ايرانيان « 48 » به شكار
--> ( 40 ) . Barthold , Saff . 177 ; Krymskyj I 49 . ( 41 ) . برطبق محاسبه Theodor Noldeke . تقريبا معادل 6 مارك طلاى قبل از جنگ . ( 42 ) . گرديزى : زين الاخبار ، ص 10 - رجوع كنيد به سطور آخر مبحث « پول و مزد » در كتاب حاضر . ( 43 ) . وزن ( 2 رطل ) با مقادير مختلف ؛ رجوع كنيد به : in der EI , III 1219 f . ( عطيه ) Aziz Surgal Atija ( 44 ) . محمد بن ابراهيم : تاريخ آل سلجوق ، ص 12 . ( 45 ) . Bartholomae : Frau , 8 . ( 46 ) . بيهقى : تاريخ ، ص 239 . ( 47 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1766 ( سال 125 ه / 743 م ) . ( 48 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 7 ، ص 98 ( سال 262 ه / 77 - 876 م ) . - و نيز Rabino , Maz . 398 .